Tarnowskie Góry zawdzięczają swoje istnienie bogactwom ziemi: rudom ołowiu, srebra, cynku i żelaza. Legenda mówi,
że pierwszą bryłę kruszcu srebronośnego wyorał chłop Rybka ok. 1490 r. Zaczęli przybywać osadnicy, powstały
pierwsze osady górnicze. Na gruntach wsi Tarnowice powstają "gory" (po staropolsku) czyli kopalnie - stąd nazwa
miasta Tarnowskie Góry. Ówczesny właściciel tych ziem Jan II książę opolsko-raciborski oraz margrabia Jerzy
Hohenzollern w 1526 r. nadali m.in. powstającemu miastu przywilej wspierający górnictwo tj. "akt wolności górniczej".
W tym samym roku prawdopodobnie "gród gwarków" otrzymał prawa miejskie, a w dwa lata później ogłoszony został
tzw. "Ordunek gorny"; powstaje w mieście Urząd Górniczy. Jest to okres szybkiego rozwoju górnictwa rud
srebronośnych oraz miasta, w którym równie intensywnie rozwija się handel i rzemiosło. Wybudowano wiele do dziś
istniejących kamienic. Z rąk Jana II Opolskiego w 1529 r. miasto otrzymało herb-tarczę dwudzielną, na której w
górnym polu na niebieskim tle znalazło się złote skrzydło orła Piastów górnośląskich, w dolnym dwa skrzyżowane
narzędzia górnicze: złoty pyrlik i żelazko. Przez wieki herb zmieniał swój wygląd lecz w 1996 r. Rada Miejska
przywróciła miastu herb w jego pierwotnym kształcie i barwach. W połowie XVI w. Tarnowskie Góry były nie tylko
największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Górnym Śląsku, ale także jednym z największych w Europie.
Wielu zwolenników znalazła tu reformacja. Jej utrwalenie nastąpiło po śmierci Jana II Dobrego (1532r.), kiedy miasto
przeszło pod panowanie Hohenzollernów. W 1529 r. protestanci wybudowali pierwszy drewniany kościół, a w dwa
lata później na jego miejscu - murowany. W 1531 r. utworzono różnowierczą szkołę, której rektorem na przełomie
XVI i XVII w. był Daniel Franconius, wybitny ariański pedagog i poeta. W mieście odbywały się spotkania literatów
protestanckich, organizowane pod patronatem jednego z czołowych śląskich luteran - Andrzeja Kochcickiego. Gościli
tu m.in. Walenty Roździeński i Szymon Pistorius. Świetności miasta kres położyła wojna trzydziestoletnia
(1618-1648). W 1676 r. w Tarnowskich Górach wybuchła zaraza, która ustąpiła po "procesji błagalnej" do Piekar.
Na pamiątkę tego zdarzenia tarnogórzanie zobowiązali się udawać corocznie w niedzielę po 2 lipca do Sanktuarium
Matki Boskiej Piekarskiej. Tradycja ta trwa do dzisiaj. 16 grudnia 1740 roku, wkroczeniem wojsk pruskich na Ślask,
rozpoczely sie wojny ślaskie. Po zakonczeniu pierwszej z nich w 1742 r. miasto przechodzi spod panowania
austriackiego pod pruskie. Sytuacji tej nie zmieniają dwie kolejne wojny, rozpoczęte w drugiej połowie XVIII w.
poszukiwanie kruszców uwieńczone zostaje powodzeniem i znowu rozwija się w mieście górnictwo. W latach 80-tych
tego wieku powstaje rządowa kopalnia i huta "Fryderyk" - nazwana od królewskiego imienia, w której w 1788 r.
uruchomiono jedną z pierwszych na kontynencie europejskim, sprowadzoną z Anglii, maszynę parową do odwadniania
wyrobisk górniczych. Wiek XIX wiąże się z ponownym ożywieniem miasta. W 1803 r. otwarto pierwszą szkołę
górniczą, kilkanaście lat później wydrążono nową sztolnię "Fryderyk", założono drukarnię, wybrukowano rynek i ulicę
Krakowską i Lubliniecką, założono nowe fabryki i hutę żelaza, rozpoczęto budowę wodociągów miejskich. Również
wtedy powstała Spółka Bracka jako instytucja ubezpieczająca górników. W 1857 r. uruchomiono pierwszą linię
kolejową do Opola. Rozwój miasta przypieczętowuje powstanie w 1873 r. Starostwa Tarnogórskiego. Z upływem lat
wyczerpują się jednak zasoby rud i na pocz. XX w. kończy się wydobycie kruszcu. W 1922 r. w wyniku powstań
śląskich i plebiscytu miast wróciło do Polski i nadal było siedzibą powiatu. Tę samą rolę miasto spełniało również po II
wojnie światowej aż do 1975 r. Status powiatu Tarnowskie Góry odzyskały po reformie administracyjnej 1 stycznia
1999 r. W ciągu wieków miasto cieszyło się opinią grodu majętnego, który godnie mógł podejmować nawet
królewskich gości. Nie dziwi więc fakt, że na liście odwiedzających "gród gwarków" znajdowały się tak znamienite
osobistości jak: Jan III Sobieski z królową Marysieńką, August II Mocny, August III, król szwedzki Karol XII, car
Aleksander I, wybitny niemiecki poeta Johann Wolfgang Goethe, Józef Wibicki, Julian Ursyn Niemcewicz, Robert
Koch (późniejszy noblista) i inni.